Ik hoor het vaak: “Zit jij dan altijd op de kazerne te wachten tot er brand is?”
Nee dus. De meeste brandweermensen in Nederland zitten niet op de kazerne, maar zijn gewoon thuis, op het werk of onderweg. Ruim 80 procent van de brandweer in Nederland bestaat uit vrijwilligers. Soms hoor je de term parttime hero, maar officieel spreken we over de brandweervrijwilliger. En die term mag best met trots gebruikt worden.
Veel mensen weten niet precies hoe het systeem werkt of wat het verschil is tussen beroeps en vrijwillig. Tijd om dat eens goed uit te leggen.
Wat is de vrijwillige brandweer?
De vrijwillige brandweer bestaat uit mannen en vrouwen die naast hun gewone baan of studie paraat staan om uit te rukken bij branden, ongelukken of andere noodsituaties.
Het woord “vrijwillig” doet vermoeden dat het vrijblijvend is, maar dat is het zeker niet. Vrijwilligers draaien oefenavonden, volgen dezelfde opleidingen als beroepsbrandweermensen en moeten altijd inzetgereed zijn.
De term parttime hero hoor je de laatste jaren vaker. Die past goed bij wat het is: je doet het niet fulltime, maar wél met volle inzet en overtuiging.
Hoe werkt het oproepsysteem?
Een brandweervrijwilliger zit niet op de kazerne te wachten. Je bent thuis of op je werk. Zodra er een melding binnenkomt, gaat je pieper af. Daarop zie je direct wat er aan de hand is en waar je heen moet.
Vanaf dat moment telt elke seconde. Je springt in de auto, rijdt naar de kazerne, trekt je uitrukkleding aan en stapt in de wagen. Binnen enkele minuten rijdt de brandweerauto met sirene en zwaailicht richting het incident.
Het lijkt haast onmogelijk, maar het is strak georganiseerd. Iedereen weet wat hij moet doen en de routine zit er goed in.
Opleiding en kwaliteit
Tussen de beroepsbrandweer en de vrijwillige brandweer zit geen verschil in kwaliteit. De opleiding, de examens en de eisen zijn precies hetzelfde.
Het enige verschil is dat de beroepsbrandweer in ploegendienst werkt en dus 24 uur per dag op de kazerne aanwezig is. Vrijwilligers worden opgeroepen wanneer dat nodig is.
Als je bij een grote brand of ongeval meerdere voertuigen ziet, is dat vaak een mix van beroeps- en vrijwilligersposten. En dat werkt prima samen, want iedereen spreekt dezelfde taal.
Waarom Nederland niet zonder vrijwillige brandweer kan
Nederland telt bijna duizend brandweerkazernes. Daarvan zijn er meer dan achthonderd vrijwillig bemand. Zonder vrijwilligers zou de brandweer niet overal even snel kunnen uitrukken en zouden de kosten enorm oplopen.
De vrijwillige brandweer zorgt voor landelijke dekking, ook in dorpen waar maar een paar meldingen per maand zijn. Daarnaast kennen vrijwilligers hun omgeving. Ze weten waar ze moeten zijn en hebben vaak een directe band met de mensen in het dorp of de wijk. Dat maakt hun inzet extra waardevol.
Vergoeding en inzet
Hoewel het “vrijwillige” brandweer heet, staat er wel iets tegenover. Brandweervrijwilligers ontvangen een vergoeding bij een uitruk, tijdens oefeningen en bij opleidingen. Ze zijn goed verzekerd en krijgen dezelfde beschermingsmiddelen en opleidingen als hun beroepscollega’s.
Werkgevers spelen hier ook een rol in. Veel vrijwilligers mogen bij een oproep het werk verlaten, zodat ze kunnen uitrukken. Zonder die flexibiliteit zou het systeem niet werken.
Een persoonlijke noot
Als brandweervrijwilliger weet ik hoe het voelt als de pieper gaat. Soms midden in de nacht, soms net tijdens het eten. Je laat alles vallen en gaat. Niet omdat het moet, maar omdat je weet dat iemand hulp nodig heeft.
Het is bijzonder werk. Je doet het samen, je vertrouwt op elkaar, en elke keer als je terugkomt op de kazerne voel je trots. Trots dat je hebt kunnen helpen, vaak in je eigen dorp, bij mensen die je kent.
Waardering voor de vrijwilligers
De vrijwillige brandweer is de ruggengraat van brandweer Nederland.
Dag en nacht paraat, vaak naast een gewone baan of gezinsleven.
Een beetje waardering is dus op zijn plaats. De volgende keer dat je een brandweerauto hoort, bedenk dan dat daar waarschijnlijk vrijwilligers in zitten die net hun werk of gezin hebben achtergelaten om te helpen. lees bijvoorbeeld eens deze blog https://www.senhorst.com/brandweer-helden/
Meer weten over de brandweer?
Kijk dan eens op de websites van brandweer Nederland of op de site van het NIPV.
Mij volgen op socials?
Ga dan naar mijn instagram @_jorissenhorst